Leerdoelen formuleren

Leerdoelen formuleren

Het ontwikkelen van goede leerdoelen is de eerste stap naar het ontwikkelen van een goede module met tentamen van bijpassend niveau. Er zijn verschillende methoden om leerdoelen te ontwikkelen. Zo kan er bijvoorbeeld gewerkt worden met SMART-doelen of vanuit taxonomieën. Deze laatste methode levert doorgaans de meest bruikbare leerdoelen op.

In een taxonomie worden verschillende niveaus in hiërarchische volgorde genoemd. Om een bepaald niveau te bereiken, moet je eerst de voorgaande niveaus beheersen. Een bekende taxonomie die doorgaans veel gebruikt wordt bij het ontwikkelen van leerdoelen is de taxonomie van Bloom:

-

Afbeelding taxonomie van Bloom

Taxonomie van Bloom

Bloom onderscheidt zes verschillende niveaus in het denken. De eerste twee niveaus, onthouden en begrijpen, stimuleren over het algemeen het oppervlakkige leren. Studenten nemen kennis tot zich en reproduceren deze kennis. De kans bij dit type leren is dat studenten de kennis snel weer vergeten. Daarom moet in het hoger onderwijs uiteindelijk diep leren worden gestimuleerd: studenten kunnen dan de kennis toepassen, analyseren, evalueren en ze kunnen nieuwe kennis creëren. Dit laatste wordt ook wel de hoger orde denkvaardigheden genoemd. Verwacht wordt dat kennis beter beklijft als deze denkvaardigheden tijdens het vak worden gestimuleerd. In de gereviseerde taxonomie van Bloom wordt ook wel het niveau synthetiseren genoemd. Dit betekent dat studenten in staat zijn kennis uit verschillende bronnen aan elkaar te koppelen.

Het is aan te raden als docenten binnen een opleiding de verschillende denkvaardigheden aanspreken. Dit betekent ook dat binnen een opleiding het toetsprogramma zo is ingericht dat toetsen zowel het begrip toetsen als de hogere denkvaardigheden.

Voorbeeld

Stel dat je leerdoel als volgt is: Studenten beschikken over het vermogen om over een kritische beschouwing mondeling en schriftelijk te kunnen communiceren.

Dit leerdoel bevat hogere niveaus van denkvaardigheden uit de Taxonomie van Bloom, namelijk toepassen en analyseren. Van de studenten wordt verwacht dat ze de lagere niveaus, het onthouden en begrijpen van de stof, al bezitten voordat ze de beoogde doelen kunnen halen.

Download: Handreiking leerdoelen opstellen

Gepubliceerd door  Universiteit van Amsterdam

25 april 2017